Gdzie (nie) kręci się mafijny biznes

Corleone to kolebka jednego ze słynnych mafijnych klanów. Jednak Cosa Nostra nie jest już tak silna jak kiedyś – najlepsze biznesowe okazje sprzątnęła im sprzed nosa konkurencja, czyli mafia kalabryjska.

 

Zachodnia Sycylia to urocze miejsce. Malownicze nadmorskie miejscowości nie są tak oblężone przez tłumy jak miejsca na wschodzie wyspy. A już naprawdę mało który turysta oddala się od wybrzeża. Jednak dla mnie – fanki filmowej trylogii „Ojciec chrzestny” oraz posiadaczki skromnej kolekcji książek o mafijnej tematyce – obowiązkowym punktem podróży po zachodniej Sycylii było oczywiście…

[do action="zdjecie" adres="http://d-tour.pl/wp-content/uploads/2014/07/14.jpg" size="640"/]

… Corleone.

I tu spoiler: jeśli ktoś pojedzie do Corleone w poszukiwaniu mafijnych klimatów, to prawdopodobnie się rozczaruje. Dlaczego? Bo charakter tej miejscowości przypomina wiele innych uroczych miasteczek w tej części Włoch, a mafijne interesy kręcą się już gdzie indziej.

Ale po kolei.

Żeby do Corleone dotrzeć, trzeba tego chcieć. Jest ono zlokalizowane w centralnej Sycylii i nie znajduje się bynajmniej na szlaku turystycznych atrakcji. Ponadto, dojazd tam jest koszmarnie oznakowany (co w centralnej Sycylii – pełnej trzeciorzędnych, przeplatających się ze sobą dróg – nie jest wyjątkiem). Muszę jednak przyznać, że tą niedogodność z nawiązką wynagradza krajobraz centralnej Sycylii – to zapierający dech w piersiach górzysty teren, pokryty winnicami i polami drzew oliwnych, pośród których co jakiś czas wyłaniają się zlokalizowane na zboczach wzgórz niewielkie miasteczka. Jednym z nich jest właśnie Corleone.

[do action="zdjecie" adres="http://d-tour.pl/wp-content/uploads/2014/07/24.jpg" size="640"/]Widok na Corleone z jednej z dróg wylotowych z miasta.

Miasto liczy sobie około 12 tysięcy mieszkańców i znajduje się na wysokości około 600 metrów n.p.m. Tak jak wspomniałam, nie wyróżnia się ono od innych miejscowości w tym rejonie Włoch, a więc jest pełne: wąskich uliczek, w które wjeżdża się ze złożonymi bocznymi lusterkami lub da się wjechać tylko rowerem; licznych kościołów powciskanych między zamieszkałe i opuszczone domy; a także skromnych placyków, na których przesiadują na ogół starzy ludzie.

W zasadzie jedynym mafijnym akcentem w Corleone jest Antymafijne Muzeum (The Anti-Mafia Museum), które jest jedną z wciąż nielicznych prób rozliczenia się z niechlubną historią zorganizowanej przestępczości we Włoszech. Dla mieszkańców Sycylii tematy związane z mafią są trudne, głównie dlatego, że wiele kluczowych wydarzeń dotyczących zorganizowanej przestępczości na tym terenie to kwestia ostatnich 40 lat. Wielka Wojna Klanów z lat 80. XX w., zamach bombowy na sędziego Giovanniego Falcone w 1992 r. – te i inne wydarzenia wciąż są żywe w pamięci Sycylijczyków.

Brutalny klan Corleonesi, wywodzący się właśnie z Corleone, stał na czele Cosa Nostry1 w latach 80. i 90. XX wieku. To z tego miasta wywodziło się wielu słynnych mafijnych bossów, zarówno tych działających w pierwszej połowie XX wieku w Stanach Zjednoczonych (Tommaso “Tommy” Gagliano, Jack Dragna), jak i tych działających później na terenie Włoch (Michele Navarra, Luciano Leggio, Leoluca Bagarella, Salvatore „Toto” Riina, Bernardo Provenzano). Wielu ważnych członków mafii sycylijskiej trafiło za kratki w latach 90. XX wieku, a boss Bernardo Provenzano został aresztowany dopiero w 2006 r.

Miasto Corleone na swojej barwnej, chociaż krwawej historii, mogłoby zarabiać dużo więcej – jednak prawdopodobnie musi upłynąć jeszcze sporo czasu, zanim jego mieszkańcy zaczną traktować mafijne opowieści z dystansem. Owszem, jest tu parę sklepów z pamiątkami (w końcu w biznesie nie ma sentymentów), jednak to w innych miastach dużo bardziej kłują w oczy gadżety związane z Cosa Nostrą (jednak raczej z tą fikcyjną: przede wszystkim roi się od kubków i koszulek z wizerunkami Marlona Brando i Ala Pacino w ich słynnych rolach z trylogii „Ojciec chrzestny”).

Chociaż aresztowanie Bernardo Provenzano zostało nazwane przez mieszkańców Corleone „dniem oswobodzenia”, to sycylijską mafię trudno uznać za organizację, która całkowicie przeszła do historii. Po aresztowaniu Provenzano na horyzoncie pojawiło się kilku zdolnych capo2, a rzekomym obecnym przywódcą Cosa Nostry jest Matteo Messina Denaro o uroczym pseudonimie „Diabolik”. Niemniej jednak, Denaro od ponad 20 lat działa z ukrycia, gdyż figuruje na liście najbardziej poszukiwanych zbiegów na świecie.

[do action="zdjecie" adres="http://d-tour.pl/wp-content/uploads/2014/07/32.jpg" size="350"/]

Messina Denaro na okładce włoskiego magazynu L’Espresso z 2001 r. – oto jak wygląda rzekomy obecny boss Cosa Nostry. (źródło: Wikimedia Commons)

I tak – w ukryciu – w XXI wieku działa też cała Cosa Nostra. Jej przywódcy prowadzą życie uciekinierów, a możliwości osiągania dużych przychodów są ograniczone. Sława sycylijskiej mafii oraz jej scentralizowana struktura organizacyjna okazały się jej przekleństwem, gdyż umożliwiły znaczące osłabienie organizacji poprzez serię spektakularnych aresztowań niektórych capo.

A ponieważ natura nie lubi pustki, zmniejszenie wpływów Cosy Nostry okazało się okazją do zwiększenia aktywności innej włoskiej organizacji przestępczej – kalabryjskiej ‘Ndranghety, która urosła do rangi najpotężniejszej organizacji przestępczej we Włoszech (a według niektórych znawców tej tematyki – nawet na świecie). ‘Ndrangheta postawiła na decentralizację władzy oraz zaangażowanie w najbardziej intratne działania, a więc przemyt broni i narkotyków. Od przełomu lat 80. i 90. XX wieku, a więc od początku schyłku Cosa Nostry, kalabryjska mafia stopniowo rozszerzała zakres swoich wpływów na cały świat, a poprzez rozpoczęcie współpracy z meksykańskimi i kolumbijskimi bossami narkotykowymi stała się kluczowym globalnym dystrybutorem kokainy. Dla porównania: szacowane roczne przychody ‘Ndranghety są podobne do przychodów Deutsche Bank, są o połowę większe niż przychody The Coca-Cola Company, oraz ponad dwa razy większe niż przychody największej polskiej spółki: PKN Orlen.

Wielki mafijny biznes rozgrywa się więc obecnie daleko od sennego Corleone. Miasto to jest teraz oazą spokoju, a o krwawej przeszłości przypominają jedynie wizyty nielicznych turystów w antymafijnym muzeum, nagrobki zamordowanych mafiozów oraz ledwo zipiąca gospodarka tego rejonu.

[do action="zdjecie" adres="http://d-tour.pl/wp-content/uploads/2014/07/uliczka.jpg" size="640"/]

Na sennych uliczkach Corleone.


1 Cosa Nostra (wł. „nasza sprawa”) – określenie współczesnej mafii sycylijskiej, użyte po raz pierwszy w 1963 r.

2 Capo – skrót od „caporegime”; określenie głowy rodziny mafijnej lub innego ważnego członka tej organizacji.

 


Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>